Zasady postępowania w przypadku stwierdzenia zachorowania lub podejrzenia zachorowania na ptasią grypę w oparciu o Wytyczne Głównego Inspektora Sanitarnego

Print Friendly, PDF & Email

I. Zgłaszanie zachorowań.

Zgłoszeń zachorowań i podejrzeń o zachorowania na ptasią grypę do PSSE w Bytomiu dokonują:

  • lekarze I-go kontaktu,
  • lekarze pogotowia ratunkowego,
  • lekarze Izby Przyjęć Szpitala, oraz inne osoby w przypadku podejrzenia wystąpienia niebezpiecznej choroby zakaźnej lub wystąpienia masowych zachorowań znacznie przekraczających liczbę dotychczas występujących zdarzeń.

Lekarz, który podejrzewa rozpoznanie grypy spowodowanej wirusem H5N1 zobowiązany jest w trybie alarmowym powiadomić o tym fakcie i podjętych decyzjach PPIS w Bytomiu (tel. 032 397 66 65 lub 032 397 66 60 w godz. 7 30 – 15 05 w dni powszednie oraz tel. komórkowy 0 609 582 303 po godz. 15 05 w dni powszednie a także soboty i niedziele), a następnie potwierdzić zgłoszenie na odpowiednim formularzu zgłoszenia choroby zakaźnej.

II. Postępowanie z chorym.

Lekarz I-go kontaktu po zbadaniu osoby podejrzanej o chorobę zakaźną każdorazowo decyduje o dalszym postępowaniu, np. izolacji, konsultacji przez lekarza chorób zakaźnych, przewiezieniu do wyznaczonego zakładu opieki zdrowotnej. W przypadku wątpliwym – trudności diagnostycznych rozpoznania choroby zakaźnej należy kontaktować się telefonicznie z wyznaczonym konsultantem chorób zakaźnych – dr n. med. Lucjan Kępa Szpital Specjalistyczny Nr 1 w Bytomiu Oddział Obserwacyjno- Zakaźny i Hepatologii Zakaźnej tel. 032 281 92 41. Lekarz I-go kontaktu powinien w miarę możliwości izolować chorego oraz ograniczyć liczbę osób kontaktujących się z chorym.

Lekarz, który powziął podejrzenie zachorowania na ptasią grypę osobę, która pozostawała w bezpośredniej styczności z zakażonym ptactwem, natychmiast kieruje do wyznaczonego szpitala zakaźnego wskazanego w załączniku Nr 1 lub innego najbliższego terytorialnie.

III. Transport chorego.

Transport osoby podejrzanej o zachorowanie na ptasią grypę winien być prowadzony pojazdami sanitarnymi wytypowanymi do przewozu zakaźnie chorych ( transport chorego zapewnia starosta powiatu, prezydent miasta (odpowiednio) korzystając w pierwszej kolejności z karetek pogotowia ratunkowego właściwego powiatu/miasta ). Pacjent, personel medyczny i kierowca winni być zabezpieczeni maskami zakrywającymi nos i usta. Pojazdy przewożące osobę podejrzaną o zachorowanie należy poddać rutynowym zabiegom dezynfekcyjnym. W instrukcji powinny być uwzględnione elementy w zakresie:

  • odzieży ochronnej,
  • środków dezynfekcyjnych,
  • sposobu dezynfekcji karetki oraz zakażonego sprzętu,
  • postępowania z odpadami zakaźnymi,
  • powoływania personelu do pracy przy zwalczaniu epidemii,
  • zabezpieczenia personelu pogotowia we właściwą odzież ochronną (stosownie do stopnia zagrożenia czynnikiem biologicznym),
  • zakazu jednoczesnego przewożenia chorych na różne choroby zakaźne tym samym środkiem transportu.

W chwili przybycia do szpitala pacjenta z podejrzeniem zachorowania na ptasią grypę, lekarz izby przyjęć powiadamia natychmiast zespół kontroli zakażeń szpitalnych, który wdraża stosowne procedury, dotyczące działań w przypadku niebezpiecznej choroby zakaźnej.

Szpital, do którego skierowano pacjenta podejrzanego o zachorowanie na ptasią grypę, zobowiązany jest do pobrania materiału biologicznego do badań i wdrożenia leczenia oseltamivirem.

Potrzeby w zakresie zaopatrzenia w oseltamivir dyrektor szpitala/ordynator oddziału zakaźnego, zgłasza do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach za pośrednictwem Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Bytomiu.

Szpital, do którego został skierowany pacjent podejrzany o zachorowanie na ptasią grypę zapewnia dostarczenie pobranego materiału biologicznego do Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Katowicach, w której następować będzie wstępna, laboratoryjna identyfikacja ewentualnego czynnika chorobotwórczego (typ i podtyp wirusa). Instrukcje pobierania i przesyłania materiału do badań laboratoryjnych stanowi załącznik nr 2.

Laboratorium wykonujące badanie w kierunku wirusa ptasiej grypy u człowieka jest zobowiązane, natychmiast po uzyskaniu wyniku, powiadomić o tym lekarza, który przysłał materiał oraz w trybie alarmowym – PSSE w Bytomiu. Przedmiotem powiadomienia muszą być także wyniki ujemne.

IV. Działania dotyczące zapobiegania zakażeniu ptasią grypą A (H5N1) przez osoby podejrzane o zachorowanie.

Procedury izolacji i środki ostrożności w placówkach służby zdrowia:

  • chorzy z podejrzeniem zachorowania na ptasią grypę powinni być hospitalizowani w warunkach oddziałów zapewniających co najmniej izolację oddechową,
    w warunkach oddziałów zakaźnych lub obserwacyjno-izolacyjnych,
  • pacjenci powinni zostać – w miarę możliwości – umieszczeni w odrębnych salach z niezależnym węzłem sanitarnym,
  • jeśli nie ma osobnego pomieszczenia, należy umieścić pacjentów w wyznaczonych, wielołóżkowych salach lub oddziałach. Łóżka powinny być rozmieszczone
    w odstępach przynajmniej 1 m i, jeśli to możliwe, fizyczną przegrodą,
  • pacjenci powinni być objęci ścisłą opieką, w trakcie której stosować należy wszystkie możliwe środki ostrożności, zabezpieczające przed zakażeniem drogą kontaktową, kropelkową i powietrzną,
  • pracownikom służby zdrowia zaleca się noszenie jednorazowych filtrujących masek oddechowych N-95, N-99 lub N-100, a jeżeli nie są osiągalne zamiennie stosować można maski N-80 (zgodnie z NIOSH) lub FFP2 i FFP3 (zgodnie z EN 149) lub filtry P2 (zgodnie z EN 143) w połączeniu z odpowiednimi częściami twarzowymi.
    W wypadku braku posiadania przez szpital ww. masek, należy stosować – zarówno przez personel szpitala, jak i pacjentów – maski chirurgiczne, zakrywające usta
    i nos,
  • jeśli to możliwe należy ograniczyć liczbę pracowników służby zdrowia, którzy mają bezpośredni kontakt z pacjentami oraz ograniczyć dostęp do pacjentów, a także kontaktowanie się ich z otoczeniem. O ile to możliwe, wymienieni wyżej pracownicy służby zdrowia nie powinni zajmować się innymi pacjentami,
    odwiedziny chorych winny być ograniczone do niezbędnego minimum i każdorazowo uzgadniane z lekarzem prowadzącym. Odwiedzający powinni zostać wyposażeni w odpowiednie środki ochronne oraz poinstruowani o sposobie ich użytkowania.

UWAGA ! Należy stosować sposoby postępowania oraz procedury przewidziane w przypadku leczenia chorych zakaźnie.

Procedury postępowania przy kontakcie pracowników służby zdrowia z pacjentami podejrzanymi o zakażenie wirusem ptasiej grypy lub materiałem od takich pacjentów:

  • osoby zajmujące się zakażonymi pacjentami powinny mierzyć temperaturę dwa razy dziennie i zgłaszać ewentualne stany gorączkowe oraz inne objawy infekcji dróg oddechowych. W przypadku wystąpienia objawów chorobowych, powinny być poddane odpowiednim testom diagnostycznym. Jeśli nie zostanie określona alternatywna przyczyna objawów chorobowych, należy natychmiast zastosować u nich leczenie oseltamivirem, zakładając istnienie infekcji grypowej,
  • w przypadku osób, co do których istnieje podejrzenie, że miały kontakt z zakażonymi aerozolami, wydzielinami, bądź innymi płynami ustrojowymi, lub wydalinami –
    z uwagi na możliwość uchybień w aseptyce – należy rozważyć podanie oseltamiviru w rekomendowanej dawce 75 mg raz dziennie przez 7 do 10 dni,

Środki ostrożności rekomendowane dla domowników i osób z bliskiego kontaktu z chorymi lub podejrzanymi o zachorowanie spowodowane wirusem H5N1:

  • osoby, które wspólnie mieszkały z pacjentem z potwierdzoną lub podejrzewaną infekcją spowodowaną wirusem H5N1, powinny mierzyć temperaturę dwa razy dziennie i sprawdzać czy nie wystąpiły u nich objawy chorobowe w ciągu 7 dni od czasu ich ostatniego kontaktu z takim pacjentem, – osoby, o których mowa powyżej będą poddane przez PSSE w Bytomiu ścisłemu nadzorowi epidemiologicznemu,
  • u osób tych rozważyć należy zastosowanie oseltamiviru jako terapii poekspozycyjnej, w rekomendowanej dawce dla dorosłych 75 mg raz dziennie przez 7 do 10 dni,
  • osoby, mające bliski kontakt z osobą zakażoną lub podejrzaną o zakażenie wirusem H5N1, w przypadku pojawienia się u nich gorączki (temperatura powyżej 38°C) oraz objawów infekcji dróg oddechowych, biegunki lub innych objawów ogólnoustrojowych, powinny być poddane farmakoterapii antywirusowej i testom diagnostycznym w kierunku infekcji grypowej.

V. Obowiązki dyrekcji szpitala.

Odpowiedniego przygotowania wymagają:

  • izby przyjęć szpitala w razie przywiezienia i przyjęcia chorego lub podejrzanego o zachorowanie na szczególnie niebezpieczną chorobę zakaźną, oraz
  • oddział obserwacyjno-zakaźny w przypadku przyjęcia w.w. pacjenta do oddziału.

Dyrektor szpitala ustala schemat postępowania w uzgodnieniu z ordynatorem oddziału obserwacyjno-zakaźnego i kierownikiem izby przyjęć, uwzględniając elementy zawarte w instrukcji w zakresie:

  • odzieży ochronnej,
  • środków dezynfekcyjnych,
  • sposobu dezynfekcji zakażonego sprzętu i narzędzi,
  • postępowania z odpadami zakaźnymi,
  • procedur pobierania od chorego materiału do badań diagnostycznych oraz zasad pakowania tego materiału w przypadku przesyłania do innych laboratoriów,
    izolacji zakaźnie chorego,
  • powoływania do pracy ewakuacji z oddziału obserwacyjno-zakaźnego chorych zakaźnie wymagających dalszego leczenia szpitalnego, łącznie z zapewnieniem właściwych środków transportu.

Dyrekcja szpitala zapewnia:

  • właściwą odzież ochronną (zależnie od stopnia zagrożenia),
  • rezerwę leków pierwszej pomocy,
  • właściwą dezynfekcję i sterylizację.

VI. Zabiegi dezynfekcyjne.

Dezynfekcję środków transportu zakładów opieki zdrowotnej (pogotowia ratunkowego) wykonuje personel pogotowia.

Dezynfekcję innych środków transportu, używanych do przewozu osób z kontaktu i chorych na niebezpieczne choroby zakaźne , wykonują zakłady DDD lub osoby wyznaczone przez Powiatowy Zespół Reagowania Kryzysowego pod nadzorem PSSE w Bytomiu.

Przy przeprowadzaniu dezynfekcji zaleca się korzystanie z bielizny jednorazowej, która po użyciu powinna być pakowana do czerwonych worków foliowych i traktowana jako niebezpieczny odpad medyczny. W razie korzystania z bielizny wielorazowego użytku, bielizna przed wysłaniem do pralni powinna być poddana procesom inaktywowania czynników zakaźnych; najczęściej odpowiednim procesem jest działanie pary wodnej pod ciśnieniem (autoklawowanie).

Sposób przeprowadzania zabiegów dezynfekcyjnych.

Dezynfekcja powierzchni:

  • do dezynfekcji powierzchni stosuje się roztwory preparatów działających skutecznie w czasie 15 min.,
  • w celu przeprowadzenia dezynfekcji należy dezynfekowaną powierzchnię pokryć środkiem dezynfekcyjnym poprzez posypanie lub polanie. Środek dezynfekcyjny pozostawiamy na dezynfekowanej powierzchni do czasu wyschnięcia,
  • w przypadku, gdy powierzchnia przeznaczona do dezynfekcji jest zabrudzona materiałem biologicznym, dezynfekcję wykonujemy dwukrotnie, dezynfekując powierzchnię przed usunięciem zabrudzenia biologicznego i po jego usunięciu.

Dezynfekcja ubrań i sprzętu – przeprowadza się ją w komorach dezynfekcyjnych.

Dezynfekcja narzędzi i innych drobnych elementów polega na zanurzeniu ich w środku dezynfekcyjnym o antywirusowym spektrum działania na czas konieczny do zadziałania środka dezynfekcyjnego.

Utylizacja materiału zakaźnego – powinna być wykonana przez specjalistyczne firmy zgodnie z zawarta umową.

WYKAZ ZAKŁADÓW OPIEKI ZDROWOTNEJ

Bytom -Katedra i Klinika Chorób Zakaźnych ŚA, Al. Legionów 49,
tel. dyr. 0 32 396 32 66, tel. centrala 0 32 396 32 00 (sekretariat) 0 32 281 92 41 (oddział)
dyrektor Tomczyk Andrzej
Chorzów – Szpital Specjalistyczny, ul. Zjednoczenia 10
tel. dyr. 0 32 241 14 40, tel. centrala 0 32 241 14 40
dyrektor Karlicka0Chmiel Jolanta
Częstochowa – Wojewódzki Szpital Zespolony Oddział Obserwacyjno0Zakaźny, ul. PCK 1
tel. dyr. 0 34 325 16 82, tel. centrala 0 34 325 26 68 (011), (008)
dyrektor Adamkiewicz Janus